Dlaczego grupujemy krew?

Krew jest najcenniejszym płynem ustrojowym w organizmie człowieka. Jest odpowiedzialna nie tylko za transport tlenu, substancji odżywczych i hormonów pomiędzy komórkami, ale także za funkcje obronne organizmu i jego stałocieplność. Na powierzchni jej składników - erytrocytów (krwinki czerwone) - znajdują się zestawy antygenów, tj. substancji, które mają zdolność do łączenia się z przeciwciałami i wywoływania odpowiedzi immunologicznej. Zestawy te występują w różnych kombinacjach, dlatego nazywa się je właśnie grupami krwi.

U człowieka do tej pory wyróżniono aż 32 układy grupowe, ale praktycznie znaczenie mają głównie trzy. Jednym z nich jest układ AB0, który pełni bardzo istotna rolę podczas ciąży, transfuzji krwi i przeszczepiania narządów.

Dziedziczenie krwi.

Choć układ AB0 powstaje już w 6 tygodniu życia płodowego, jego ostateczny kształt ustala się dopiero w pierwszych dwóch latach życia dziecka. Z tego powodu określenie grupy krwi noworodka jest często odkładane na później, gdy informacja ta będzie już pewna z medycznego punktu widzenia. Nie mniej jednak rodzice już na etapie poznania się są w stanie przewidzieć, jaką grupę krwi może mieć ich dziecko, bowiem jest ona determinowana genetycznie.

Spośród 10 kombinacji w aż 6 przypadkach istnieje szansa, że potomek urodzi się z uniwersalną grupą krwi 0. Może się tak stać nawet gdy żadne z rodziców nie ma takiego oznaczenia. W innych przypadkach dziecko dziedziczy zwykle grupę po jednym z rodziców.

GRUPA KRWI
RODZICÓW DZIECKA
0 i 0 0
0 i A 0 lub A
0 i B 0 lub B
0 i AB A lub B
A i A 0 lub A
A i B 0, A, B lub AB
A i AB A, B lub AB
B i B 0 lub B
B i AB A, B lub AB
AB i AB A, B lub AB

Co z czynnikiem Rh?

Dziedziczenie czynnika Rh jest bardziej skomplikowane. Jego obecność (Rh+) u dziecka jest pewna tylko w przypadku, gdy występuje on równocześnie u obojga rodziców. Jeśli jedno z nich ma Rh+, drugie zaś Rh- lub oboje są pozbawieni czynnika, kwestia go występowania u dziecka pozostanie zagadką aż do dnia jego narodzin.

Dziedziczenie czynnika Rh jest ważne dla określenia ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego.

Dziedziczenie grup krwi układu Rh

RODZIC RODZIC
DD (Rh+) Dd (Rh+) dd (Rh-)
DD(Rh+) DD(Rh+) DD lub Dd (Rh+) Dd (Rh+)
Dd(Rh+) DD lub Dd (Rh+) DD lub Dd (Rh+) lub dd (Rh-) Dd (Rh+) lub dd (Rh-)
dd (Rh-) Dd (Rh+) Dd (Rh+) lub dd (Rh-) dd (Rh-)
Tabela dziedziczenia układu Rh
(D - oznacza występowanie antygenu D, d - oznacza jego brak)